Sanction Guidelines

Cam 1 – Penderfynu ar y categori trosedd

Dylech bennu categori’r drosedd gyda chyfeiriad yn unig at y ffactorau yn y tablau isod. Er mwyn pennu’r categori dylech asesu beiusrwydd a niwed. 

 

Beiusrwydd

 

 

Pennir y lefel o feiusrwydd drwy bwyso a mesur holl ffactorau’r digwyddiad. Lle mae nodweddion yn bresennol sy’n disgyn o dan wahanol lefelau o feiusrwydd, dylech gydbwyso’r nodweddion hyn i gyrraedd asesiad teg o feiusrwydd y troseddwr. 

 

A – Beiusrwydd uchel

 

• Cymhelliant hiliol, gwrth-Semitaidd, gwrth-Fwslimaidd, neu gasineb clir yn ymwneud â chrefydd

• Lefel sylweddol o gynllunio, trefnu, neu ragfwriad

• Rôl flaenllaw pan fo’r ymddygiad yn rhan o weithgaredd grŵp

• Camdriniaeth hiliol neu grefyddol dro ar ôl tro neu dros gyfnod hir

• Targedu’n uniongyrchol ddisgybl agored i niwed, aelod o staff, neu unigolyn arall agored i niwed

• Defnyddio sarhadau, symbolau, delweddau, siantiau neu ystumiau hynod sarhaus

• Ymddygiad gyda’r bwriad o fychanu, bygwth, ynysu, neu achosi ofn

• Ymddygiad sy’n cynnwys bygythiadau o drais neu niwed difrifol

• Camdriniaeth hiliol neu grefyddol a gyflawnir yn gyhoeddus neu o flaen eraill er mwyn cynyddu’r cywilydd

• Defnyddio llwyfannau ar-lein, grwpiau sgwrsio, delweddau neu recordiadau i ledaenu neu waethygu’r gamdriniaeth

• Elyniaeth fwriadol tuag at wisg grefyddol, addoli, arferion bwyd, gwyliau, neu hunaniaeth

• Digwyddiad sy’n gysylltiedig â bwlio, allgáu o grwpiau cyfoedion, bygythiadau, ymosodiad, neu drosedd ddifrifol arall

B – Beiusrwydd canolig

• Ymddygiad hiliol neu gamdriniol yn ymwneud â chrefydd yn fwriadol heb y lefel uchaf o gynllunio

• Rhywfaint o dargedu unigolyn neu grŵp

• Defnyddio iaith sarhaus neu ragfarnllyd gan fod yn ymwybodol o’i hystyr neu’i heffaith debygol

• Cymryd rhan mewn ymddygiad grŵp heb rôl flaenllaw

• Ailddigwydd ar ôl rhybudd, her, neu sancsiwn blaenorol

• Digwyddiad sy’n achosi gofid, braw neu aflonyddwch clir, ond heb nodweddion mwyaf difrifol categori A

• Digwyddiad sy’n disgyn rhwng categorïau A a C

C – Llai o feiusrwydd

• Digwyddiad unigol ar y lefel isaf o ddifrifoldeb

• Ymddygiad byrbwyll neu anaeddfed, ond sy’n dal yn glir o ran ei natur ragfarnllyd

• Ychydig o gynllunio neu ymddygiad digymell

• Lefel is o ymwneud mewn ymddygiad grŵp ehangach

• Cyfrifoldeb wedi’i leihau’n sylweddol oherwydd oedran, anaeddfedrwydd, anhawster dysgu, neu amgylchiadau personol

• Ymwneud oherwydd gorfodaeth, bygwth, neu ecsbloetio gan eraill

• Stopio’n gyflym, cyfaddef, neu gydweithredu wedi cael ei herio, gan gydnabod difrifoldeb unrhyw ymddygiad ar sail rhagfarn

Niwed

Asesir niwed gan gyfeiriad at unrhyw niwed ychwanegol arwyddocaol a ddioddefir gan y dioddefwr. 

Niwed 1​

• Effaith emosiynol, seicolegol neu gymdeithasol ddifrifol ar y dioddefwr

• Ofn, cywilydd, bygythiad neu ynysu difrifol wedi’i achosi

• Effaith ddifrifol ar ymdeimlad disgybl o ddiogelwch, perthyn, presenoldeb, neu ymgysylltiad â’r ysgol

• Effaith ddifrifol ar les, urddas, neu awdurdod aelod o staff

• Aflonyddwch difrifol i’r diwrnod ysgol neu amgylchedd ehangach yr ysgol

• Effaith ddifrifol ar enw da’r ysgol

• Digwyddiad sy’n achosi ofn neu densiwn ehangach o fewn grŵp, cymuned, neu grŵp gwarchodedig yn yr ysgol

• Ymddygiad sy’n gysylltiedig â bygythiadau, trais, bwlio parhaus, neu ledaenu ar-lein

• Pryder diogelu difrifol wedi’i greu

Niwed 2

• Gofid, tristwch, embaras, neu deimlad o allgáu amlwg wedi’i achosi

• Effaith emosiynol neu ymarferol amlwg ar y dioddefwr

• Aflonyddwch clir i berthnasoedd, dysgu, amser staff, neu gymorth bugeiliol

• Niwed sy’n disgyn rhwng categorïau 1 a 3 oherwydd:

  • bod ffactorau yn 1 a 3 sy’n cydbwyso ei gilydd; a/neu

  • bod y niwed yn disgyn rhwng y ffactorau a ddisgrifir yn 1 a 3

Niwed 3

• Effaith emosiynol neu gymdeithasol ar y dioddefwr ar lefel is, ond sy’n dal yn annerbyniol

• Aflonyddwch cyfyngedig yn ehangach wedi i’r digwyddiad gael ei ddatrys

• Digwyddiad rhagfarnllyd unigol gyda dim ond effaith gyfyngedig yn y tymor hwy

• Effaith gyfyngedig ar gymuned yr ysgol yn ehangach

 

Cam 2- Man cychwyn ac ystod categori