top of page

Exclusion process in Wales

Step-by-step guide for headteachers

Follow these seven steps to ensure a fair , lawful, and well-documented exclusion process in line with Welsh guidance

ChatGPT Image Aug 18, 2026 at 01_29_33 PM (1).png

Penderfyniad i Wahardd

  • Asesu difrifoldeb yr achos

  • Casglu tystiolaeth

  • Ystyried ffactorau lliniaru

  • Cofnodi’r camau a gymerwyd

ChatGPT Image Aug 18, 2026 at 01_29_35 PM (2).png

Hysbysu’r Dysgwr a’r Rhiant/Gofalwr

  • Hysbysu’r dysgwr a’r rhiant/gofalwr heb oedi

  • Yn gyntaf dros y ffôn, ac yna’n ysgrifenedig o fewn un diwrnod ysgol

  • Rhaid i’r llythyr gynnwys: y rheswm, math a hyd y gwaharddiad, yr hawl i gyflwyno sylwadau, manylion y cyfarfod ailintegreiddio, manylion cyswllt yr Awdurdod Lleol ac opsiynau apelio

ChatGPT Image Aug 18, 2026 at 01_29_35 PM (3).png

Hysbysu’r Pwyllgor Disgyblu a’r Awdurdod Lleol

  • Pwyllgor Disgyblu’r corff llywodraethu

  • Yr Awdurdod Lleol (a’r Awdurdod Lleol ‘cartref’ os yw’n berthnasol)

  • Cynnwys: y rheswm, y math o waharddiad, statws ADY/CDU, statws gofal, a’r cod perthnasol (e.e. ymosodiad corfforol)

ChatGPT Image Aug 18, 2026 at 01_29_35 PM (4).png

Adolygiad y Pwyllgor Disgyblu

  • Cyfarfod o fewn 6–15 diwrnod ysgol ar gyfer gwaharddiad parhaol neu waharddiad cyfnod penodol o fwy na 15 diwrnod

  • Rhwng diwrnod 6 a 50 os yw’r gwaharddiad cyfnod penodol yn fwy na 5 diwrnod a bod y rhiant yn gofyn am gyfarfod

  • Gwahodd: y rhiant/gofalwr a/neu’r dysgwr, y pennaeth, a swyddog o’r Awdurdod Lleol

  • Ystyried y sylwadau a’r dystiolaeth, a phenderfynu a ddylid cadarnhau neu wrthdroi’r gwaharddiad

ChatGPT Image Aug 18, 2026 at 01_29_36 PM (5).png

Apelio i Banel Annibynnol (os caiff y gwaharddiad parhaol ei gadarnhau)

  • Mae gan rieni/gofalwyr 15 diwrnod ysgol o ddyddiad yr hysbysiad ysgrifenedig i gyflwyno apêl

  • Rhaid i’r Awdurdod Lleol gynnull y panel o fewn 15 diwrnod ysgol i’r apêl gael ei chyflwyno

  • Gall y panel gadarnhau’r gwaharddiad, newid dyddiad ailintegreiddio, neu gyfarwyddo bod y dysgwr yn cael ei ailintegreiddio os yw hynny’n briodol ac yn ymarferol

ChatGPT Image Aug 18, 2026 at 01_29_37 PM (6).png

Ar ôl y Gwrandawiad Apêl

  • Mae penderfyniad y panel yn derfynol ac yn rhwymol

  • Os caiff y gwaharddiad ei gadarnhau, bydd yr Awdurdod Lleol yn trefnu addysg amser llawn addas o fewn 15 diwrnod i’r penderfyniad terfynol

  • Os penderfynir ailintegreiddio’r dysgwr, rhaid i’r pennaeth ei aildderbyn ar y dyddiad penodedig

ChatGPT Image Aug 18, 2026 at 01_29_38 PM (7).png

Ailintegreiddio a Chynllunio ar ôl Gwaharddiad

  • Sicrhau bod y dysgwr yn dychwelyd mewn ffordd esmwyth a chefnogol

  • Llunio cynllun ailintegreiddio (os yw’r gwaharddiad yn llai na 15 diwrnod)

  • Cytuno ar unrhyw fesurau diogelwch neu drefniadau pontio

  • Nodi’r cymorth a’r cynlluniau bugeiliol sydd eu hangen

  • Monitro cynnydd a chynnal addysg lle bo hynny’n bosibl

Rhestr Wirio Hanfodol

Screenshot 2026-03-24 at 13.34.57.png
bottom of page